रत्नागिरी, ता. ९ (प्रतिनिधी) – “निसर्ग हीच शाळा आणि श्रम हेच खरे शिक्षण” हे ब्रीद घेऊन जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शाळा कांटे (ता. लांजा) येथील विद्यार्थ्यांनी नुकतीच एक आगळीवेगळी “वर्षासहल” आणि “चिखल लावणी महोत्सव” साजरा केला. बिनभिंतीच्या या खास निसर्गशाळेतील अनुभवातून विद्यार्थ्यांनी निसर्ग, शेती, श्रम आणि सौंदर्याचे शिक्षण घेतले.
मुख्याध्यापिका सौ. प्रार्थना सचिन देसाई यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमात “वर्षासहल” म्हणजे केवळ सहल नसून, पावसाळ्यात नटलेल्या निसर्गाचा आस्वाद घेत शिकण्याची एक संधी होती. हिरवेगार कुरण, डोंगरकड्यांवरून वाहणारे धबधबे, रानफुले, झरे आणि ओहळ यांच्या सहवासात विद्यार्थ्यांनी सृजनशीलता, नादमयता आणि भूरूपांची प्रत्यक्ष अनुभूती घेतली. धबधब्याखाली भिजण्याचा आनंद आणि झऱ्यापासून नदीपर्यंतचा प्रवास पाहण्याचा अनुभव विद्यार्थ्यांच्या मनात दीर्घकाळ रेंगाळणार, हे निश्चित.
त्याचवेळी, “चिखल लावणी महोत्सव” या नावीन्यपूर्ण उपक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष शेतात उतरून भात लावणीचा अनुभव घेतला. पारंपरिक पद्धतीपासून आधुनिक शेतीपर्यंतची माहिती देत ‘भात लावणी’ ही केवळ शेतीची क्रिया नसून, जीवनाला जोडणारा श्रमाचा सण आहे, याची जाणीव विद्यार्थ्यांना करून देण्यात आली. ‘जय जवान, जय किसान’ या घोषणांमागील अर्थ विद्यार्थ्यांना नव्याने उलगडला. शेतीचे महत्व, बियाण्यांचे प्रकार, आणि भात उत्पादनाचा कालावधी याविषयी माहिती देताना विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर शिकण्याचा आनंद दिसत होता.
“बिनभिंतीची शाळा, लाखो इथले गुरु” या विचाराला अनुसरून कांटे शाळेने निसर्गाच्या कुशीत विद्यार्थ्यांना जीवनाचे, मातीचे, आणि श्रमाचे मोल शिकवण्याचा प्रगल्भ प्रयत्न केला. आजची ही मुलं उद्याचे संवेदनशील आणि साक्षर नागरिक बनतील, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
