नवी दिल्ली, दि. २७ : दिल्ली उत्पादन शुल्क (दारू धोरण) घोटाळा प्रकरणात दिल्लीचे माजी मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल आणि माजी उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांची निर्दोष मुक्तता करण्यात आली आहे. दिल्लीच्या राऊस अव्हेन्यू न्यायालयाचे विशेष न्यायाधीश जितेंद्र सिंह यांनी हा निकाल दिला. Central Bureau of Investigation (CBI) कडून दाखल करण्यात आलेल्या आरोपांमध्ये कोणताही ठोस पुरावा सादर करण्यात अपयश आल्याने न्यायालयाने सर्व आरोपींना दोषमुक्त केले.
या निकालानंतर अरविंद केजरीवाल भावूक झाले. माध्यमांसमोर बोलताना त्यांच्या डोळ्यांत अश्रू होते. “हा सत्याचा विजय आहे. दोन वर्षे आम्हाला बदनाम करण्याचा प्रयत्न झाला. आज न्यायालयाने स्पष्ट केले की आमच्यावर लावलेले आरोप निराधार होते,” असे म्हणत त्यांनी न्यायालयाचे आभार मानले.
न्यायालयाचे निरीक्षण
सुनावणीदरम्यान न्यायालयाने सीबीआयच्या तपासावर आणि आरोपपत्रावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली. सरकारी वकिलांना आरोप सिद्ध करण्यात अपयश आल्याचे न्यायालयाने नमूद केले. “गुन्हेगारी कट किंवा मनी ट्रेल याचा कोणताही ठोस पुरावा सादर करण्यात आलेला नाही. सादर केलेली कागदपत्रे आरोपपत्राशी जुळत नाहीत,” असे न्यायालयाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले.
न्यायालयाने सीबीआयकडून वापरण्यात आलेल्या “साउथ ग्रुप” या संज्ञेवरही आक्षेप घेतला. अशा प्रकारच्या संज्ञा वापरणे चुकीचे असून तपासात गोंधळ निर्माण होतो, असे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले. या प्रकरणात केजरीवाल आणि सिसोदिया यांच्यासह एकूण 23 आरोपी होते. न्यायालयाने सर्वांची निर्दोष मुक्तता केली.
प्रकरणाचा मागोवा
दिल्ली सरकारच्या 2021-22 च्या उत्पादन शुल्क धोरणावर गैरव्यवहाराचे आरोप झाले होते. ईडी आणि सीबीआयने तपास सुरू केल्यानंतर 2024 मध्ये अरविंद केजरीवाल यांना अटक करण्यात आली होती. काही काळ त्यांनी तुरुंगातही घालवला. त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांना अंतरिम जामीन मंजूर केला होता. मनीष सिसोदिया यांनाही या प्रकरणात अटक झाली होती आणि त्यांनीही बराच काळ तुरुंगवास भोगला.
सीबीआयने या प्रकरणात अनेक पुरवणी आरोपपत्रे दाखल केली होती. मात्र, न्यायालयात सुनावणीदरम्यान सादर करण्यात आलेले पुरावे पुरेसे ठोस नसल्याचे स्पष्ट झाले. त्यामुळे अखेर न्यायालयाने सर्व आरोपींची निर्दोष मुक्तता केली.
केजरीवाल यांची आक्रमक प्रतिक्रिया
निर्दोष मुक्ततेनंतर पत्रकार परिषदेत अरविंद केजरीवाल यांनी केंद्र सरकारवर आणि भाजपावर जोरदार टीका केली. “हा खटला राजकीय हेतूने प्रेरित होता. आम आदमी पक्षाला बदनाम करण्यासाठी आणि आम्हाला संपवण्यासाठी हा कट रचण्यात आला होता,” असा आरोप त्यांनी केला.
केजरीवाल म्हणाले, “जर दिल्लीत निवडणुका घेण्यात आल्या आणि भाजपाने 10 पेक्षा जास्त जागा जिंकल्या तर मी राजकारण सोडेन. दिल्लीतील जनतेला सत्य माहिती आहे. आज न्यायालयाने तेच सिद्ध केले आहे.”
ते पुढे म्हणाले, “मी माझ्या आयुष्यात पैसा कमावला नाही, मी फक्त प्रामाणिकपणा कमावला आहे. आज न्यायालयाने सिद्ध केले की केजरीवाल कट्टर इमानदार आहेत, मनीष सिसोदिया कट्टर इमानदार आहेत आणि आम आदमी पक्ष एक प्रामाणिक पक्ष आहे.”
पत्नी सुनीता केजरीवाल यांची प्रतिक्रिया
केजरीवाल यांच्या पत्नी सुनीता केजरीवाल यांनी निकालानंतर प्रतिक्रिया देताना सांगितले, “मी देवाचे आभार मानते. अरविंदजींनी आयुष्य प्रामाणिकपणे जगले आहे. त्यांना आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना खोट्या प्रकरणात अडकवण्यात आले होते. मला पूर्ण विश्वास होता की सत्याचा विजय होईल.”
तिने सोशल मीडियावर पोस्ट करत म्हटले की, “या जगात कितीही शक्तिशाली माणूस असला तरी तो सत्यापेक्षा मोठा नसतो. शेवटी विजय सत्याचाच होतो.”
‘आप’ पक्षाचा दावा – राजकीय कट
आम आदमी पक्षने या निकालाला “सत्याचा विजय” म्हटले आहे. पक्षाच्या नेत्यांनी दावा केला की, संपूर्ण खटला राजकीयदृष्ट्या प्रेरित होता. “दोन वर्षे हजारो पानांचे आरोपपत्र दाखल झाले, पण शेवटी काहीही सिद्ध झाले नाही. आम्हाला तुरुंगात टाकून पक्ष फोडण्याचा प्रयत्न झाला, पण आम्ही खंबीरपणे उभे राहिलो,” असे पक्षाकडून सांगण्यात आले.
आपचे नेते संजय सिंह म्हणाले, “न्यायालयाने आमच्या नेत्यांना निर्दोष मुक्त केले आहे. यावरून सिद्ध होते की देशात सत्तेचा वापर करून धोकादायक कट रचण्यात आला होता.”
राजकीय वर्तुळात प्रतिक्रिया
या निकालामुळे दिल्लीच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. भाजपाने अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नसली, तरी विरोधकांकडून या निर्णयाचे स्वागत होत आहे. कायदेपंडितांच्या मते हा निर्णय सीबीआयसाठी मोठा धक्का मानला जात आहे.
कायदेशीर तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, “सरकारी वकिलांकडून आरोप सिद्ध करण्यात अपयश आल्याने न्यायालयाने निर्दोष मुक्तता केली. हा निर्णय भविष्यात अशा प्रकरणांमध्ये तपास यंत्रणांच्या कामकाजावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करेल.”
भावनिक क्षण
निकालानंतर अरविंद केजरीवाल यांनी तुरुंगातील दिवसांची आठवण काढली. “जेव्हा मला अटक झाली, तेव्हा माझ्या कुटुंबावर आणि पक्षावर खूप मोठा मानसिक ताण आला. मला गुन्हेगारासारखे वागवले गेले. पण आज मला न्याय मिळाला आहे,” असे सांगताना ते भावुक झाले.
त्यांनी पत्नी सुनीता केजरीवाल, पक्ष कार्यकर्ते आणि समर्थकांचे आभार मानले. “या कठीण काळात माझ्या कुटुंबाने आणि कार्यकर्त्यांनी मला ताकद दिली,” असे ते म्हणाले.
पुढील राजकीय वाटचाल
या निकालानंतर आम आदमी पक्ष पुन्हा आक्रमक राजकारणात उतरल्याचे संकेत मिळत आहेत. केजरीवाल यांनी 1 मार्च रोजी जंतरमंतर येथे “रोजगार दो – सामाजिक न्याय दो” या रॅलीची घोषणा केली आहे. दिल्लीतील बेरोजगारी, बस मार्शल, मोहल्ला क्लिनिक कर्मचाऱ्यांचे प्रश्न आणि सामाजिक न्याय हे मुद्दे पुढे नेण्याचा त्यांचा इरादा आहे.
या निकालामुळे केजरीवाल यांची प्रतिमा “प्रामाणिक राजकारणी” म्हणून अधिक मजबूत झाल्याचे समर्थकांचे मत आहे. तर विरोधकांसाठी हा मोठा धक्का मानला जात आहे.
निष्कर्ष
दारू धोरण घोटाळा प्रकरणातील हा निकाल केवळ कायदेशीर नव्हे तर राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचा ठरला आहे. अरविंद केजरीवाल आणि मनीष सिसोदिया यांची निर्दोष मुक्तता झाल्याने आम आदमी पक्षाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. न्यायालयाने दिलेल्या निर्णयामुळे “सत्याचा विजय” झाला असल्याचा दावा केजरीवाल आणि त्यांच्या पक्षाने केला आहे.
या प्रकरणाचा परिणाम येत्या काळातील दिल्लीच्या राजकारणावर आणि आगामी निवडणुकांवर निश्चितच दिसून येणार आहे. केजरीवाल यांच्या भावनिक प्रतिक्रियांनी आणि आक्रमक भूमिकेमुळे हा निकाल केवळ न्यायालयीन न राहता राजकीय इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे.
