मुंबई, दि. ०१ : महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक प्रक्रियेत एक महत्त्वाचा टप्पा निश्चित झाला असून, २४ नगरपरिषद व नगरपंचायतींसह १५४ नगरसेवक पदांसाठी येत्या २० डिसेंबर २०२५ रोजी मतदान होणार आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने अपील प्रलंबित असलेल्या जागांसंदर्भात सुधारित कार्यक्रम जाहीर करत ही घोषणा केली. दरम्यान, उर्वरित सर्व नगरपरिषद व नगरपंचायतींमध्ये पूर्वनियोजित कार्यक्रमाप्रमाणे २ डिसेंबर रोजी मतदान होणार आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने ४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी संपूर्ण राज्यातील २४६ नगरपरिषद आणि ४२ नगरपंचायतींसाठी सार्वत्रिक निवडणुकांचा कार्यक्रम जाहीर केला होता. मात्र, काही ठिकाणी अध्यक्षपद व सदस्यपदांबाबतचे अपिले जिल्हा न्यायालयात प्रलंबित होती. निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांच्या निर्णयाविरुद्ध दाखल केलेल्या या अपिलांचा निवाडा २३ नोव्हेंबर २०२५ किंवा त्यानंतर झाल्याने संबंधित २४ नगरपरिषद व नगरपंचायतींतील पूर्ण निवडणूक प्रक्रिया पुढील टप्प्यापासून म्हणजेच नामनिर्देशन माघारी, अंतिम यादी, चिन्ह वाटपापासून सुधारित कार्यक्रमानुसार राबविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
निवडणूक आयोगाच्या निवेदनानुसार, अध्यक्षपदाची निवडणूक आणि सदस्यपदांची निवडणूक एकत्र घेण्याची कायदेशीर तरतूद असल्याने, ज्या नगरपरिषद व नगरपंचायतींत अध्यक्षपदावरील अपिले प्रलंबित होती, त्या संपूर्ण क्षेत्रातील निवडणूक प्रक्रिया एकत्रितरीत्या सुधारित तारखेनुसार होईल. मात्र, ज्या ठिकाणी केवळ एखाद्या वॉर्डच्या सदस्यपदासाठीच अपील प्रलंबित होते, तिथे फक्त त्या जागेसाठीच सुधारित कार्यक्रम लागू राहील.
सुधारित कार्यक्रमानुसार, १० डिसेंबर २०२५ रोजी दुपारी ३ वाजेपर्यंत नामनिर्देशनपत्र मागे घेण्याची अंतिम मुदत असेल. त्यानंतर ११ डिसेंबर रोजी अंतिम उमेदवारांच्या यादीसह निवडणूक चिन्हांचे वाटप केले जाईल. २० डिसेंबरला सकाळी ७.३० ते सायंकाळी ५.३० या वेळेत मतदान होईल, तर मतमोजणी २१ डिसेंबर रोजी सकाळी १० वाजता सुरू होईल.
सुधारित कार्यक्रमानुसार निवडणूक होणाऱ्या २४ नगरपरिषद व नगरपंचायतींची जिल्हानिहाय यादी पुढीलप्रमाणे आहे :
ठाणे — अंबरनाथ;
अहिल्यानगर — कोपरगाव, देवळाली प्रवरा, पाथर्डी, नेवासा;
पुणे — बारामती आणि फुरसुंगी-उरुळी देवाची;
सोलापूर — अकरगाव, मंगळवेढा;
सातारा — महाबळेश्वर, फलटण;
छत्रपती संभाजीनगर — फुलंब्री;
नांदेड — मुखेड, धर्माबाद;
लातूर — निलंगा, रेणापूर;
हिंगोली — बसमत;
अमरावती — अंजनगाव सुर्जी;
अकोला — बाळापूर;
यवतमाळ — यवतमाळ;
वाशीम — वाशीम;
बुलढाणा — देऊळगावराजा;
वर्धा — देवळी;
चंद्रपूर — घुग्घूस.
याशिवाय ७६ नगरपरिषद व नगरपंचायतींतील १५४ सदस्यपदांवरही सुधारित कार्यक्रमानुसार मतदान होणार आहे. अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर, दर्यापूर, धारणी, वरूड; अहिल्यानगरातील जामखेड, राहुरी, शिर्डी, शेवगाव, श्रीगोंदा, श्रीरामपूर, संगमनेर; कोल्हापूर जिल्ह्यातील गडहिंग्लज; गडचिरोलीतील आरमोरी, गडचिरोली; गोंदियातील गोंदिया व तिरोडा; चंद्रपूर जिल्ह्यातील गडचांदूर, बल्लारपूर, मूल, वरोरा; संभाजीनगरातील गंगापूर, पैठण, वैजापूर; जळगावातील अंमळनेर, पाचोरा, भुसावळ, यावल, वरणगाव, सावदा; जालना जिल्ह्यातील भोकरदन; ठाण्यातील बदलापूर; धाराशिवमधील उमरगा, धाराशिव; नांदेडमधील कुंडलवाडी, भोकर, लोहा; नागपूरमधील कामठी, कोंढाळी, नरखेड, रामटेक; नाशिकमधील ओझर, चांदवड, सिन्नर; परभणीतील जिंतूर, पूर्णा; पालघरमधील पालघर, वाडा; पुण्यातील तळेगाव, दौंड, लोणावळा, सासवड; बीडमधील अंबेजोगाई, किल्ले धारूर, परळी; बुलढाणा जिल्ह्यात खामगाव, जळगाव जामोद, शेगाव; भंडारा जिल्ह्यात भंडारा; यवतमाळमधील दिग्रस, पांढरकवडा, वणी; रत्नागिरीतील रत्नागिरी; लातूरमधील उदगीर; वर्ध्यातील पुलगाव, वर्धा, हिंगणघाट; वाशीममधील रिसोड; सांगलीतील शिराळा; साताऱ्यातील कराड व मलकापूर; सोलापूरमधील पंढरपूर, बार्शी, मैंदर्गी, मोहोळ, सांगोला आणि हिंगोली जिल्ह्यातील हिंगोली.
या मोठ्या प्रमाणात होणाऱ्या निवडणुकांमुळे राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या राजकारणात मोठी हालचाल निर्माण झाली आहे. अनेक ठिकाणी राजकीय पक्षांतर्गत गाठीभेटी, चर्चासत्रे, उमेदवार निवडीचे अंतिम टप्प्यातील निर्णय आणि रणनीती आखणीला वेग आला आहे. अपील प्रलंबित असल्याने निवडणूक प्रक्रियेत निर्माण झालेली अनिश्चितता आता दूर होत असून, संबंधित सर्वच नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींमध्ये निवडणुकीची तापमान रेंज पुन्हा वाढली आहे. प्रशासनाने सुरक्षित, शांततेत आणि पारदर्शक निवडणुका पार पाडण्यासाठी आवश्यक सर्व तयारी सुरू केली असून, मतदारांनाही अपेक्षित सुविधा उपलब्ध होणार आहेत.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या आगामी पाच वर्षांच्या विकासदिशा, प्राधान्यक्रम आणि नागरिकांच्या अपेक्षा यावर शिक्कामोर्तब करणारे हे मतदान असणार आहे. त्यामुळे २० डिसेंबरची तारीख अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
