नवीन वर्ष आलं की मनात एक वेगळाच उत्साह निर्माण होतो. कॅलेंडरवरची तारीख बदलते, पण त्या बदलासोबत आपल्या मनातही काहीतरी नवं सुरू होण्याची भावना जागी होते. सरतं वर्ष मागे वळून पाहायला भाग पाडतं, तर येणारं वर्ष पुढे पाहण्याची आशा देतं. २०२५ हे वर्ष महाराष्ट्रासाठी असंच अनेक आठवणी, अनुभव, चर्चा आणि प्रश्न घेऊन निरोप घेत आहे. या वर्षात काही घडलं जे अपेक्षित होतं, काही घडलं जे अनपेक्षित होतं, तर काही घडामोडींनी सामान्य माणसाला विचारात पाडलं.
२०२५ मध्ये महाराष्ट्राचं सार्वजनिक जीवन विशेषतः राजकारणामुळे सतत चर्चेत राहिलं. राजकारण हा शब्द ऐकला की अनेकांच्या कपाळावर आठी पडते, पण वास्तव हेच आहे की आपल्या रोजच्या आयुष्याशी राजकारणाचा थेट संबंध असतो. पेट्रोलचे दर, विजेचं बिल, रस्त्यांची अवस्था, शेतमालाला मिळणारा भाव, मुलांचं शिक्षण, आरोग्य सेवा—या सगळ्याच्या मुळाशी कुठेतरी धोरणं आणि निर्णय असतात. त्यामुळे २०२५ मधील राजकीय घडामोडी फक्त नेत्यांपुरत्या मर्यादित नव्हत्या; त्यांचा परिणाम प्रत्येक घरात जाणवला.
हे वर्ष महाराष्ट्राच्या राजकारणात नाट्यमय बदलांचं वर्ष ठरलं, असं म्हटलं तर अतिशयोक्ती ठरणार नाही. कधी सकाळी घेतलेले निर्णय संध्याकाळपर्यंत बदललेले दिसले, तर कधी कालपर्यंत विरोधात असलेले आज एकत्र आलेले दिसले. हे सगळं पाहताना सामान्य माणूस गोंधळून गेला. “नेमकं चाललंय तरी काय?” हा प्रश्न अनेकांच्या मनात आला. राजकारणात बदल होत असतात, आघाड्या-युती होत असतात, हे नवीन नाही; पण २०२५ मध्ये या सगळ्याचा वेग आणि स्वरूप अधिकच वेगळं वाटलं.
निवडणुका म्हणजे लोकशाहीचा महत्त्वाचा भाग. २०२५ मध्ये झालेल्या विविध निवडणुकांनी महाराष्ट्राचं वातावरण तापवलं. प्रचार, सभा, घोषणा, आरोप-प्रत्यारोप यांचा मारा सुरू होता. टीव्हीवर, मोबाईलवर, चहाच्या टपरीवर, घरात—सगळीकडे राजकारणाचीच चर्चा होती. काही जण उत्साहाने या चर्चेत सहभागी झाले, तर काहींनी “हे सगळं ऐकून डोकं दुखतं” असं म्हणत दूर राहणं पसंत केलं.
या निवडणुकांमधून एक गोष्ट मात्र स्पष्ट झाली—महाराष्ट्राचा मतदार आता अधिक जागरूक होत आहे. तो प्रश्न विचारतो आहे, तुलना करतो आहे आणि काही ठिकाणी बदलालाही संधी देतो आहे. हे लोकशाहीसाठी चांगलं लक्षण आहे. मात्र त्याचवेळी राजकारणात वाढलेला गोंधळ, शब्दांचा भडिमार आणि भावनिक आवाहनं पाहता अनेकांना असं वाटलं की खरे प्रश्न कुठेतरी मागे पडत आहेत.
२०२५ मध्ये सामान्य माणसाचे प्रश्न मात्र तसेच राहिले. शेतकऱ्यांसाठी हे वर्ष पुन्हा एकदा आव्हानात्मक ठरलं. कधी अवकाळी पाऊस, कधी दुष्काळसदृश परिस्थिती, कधी बाजारातील दरांचा घसरलेला आलेख—या सगळ्यात शेतकरी अडकलेला दिसला. शहरात राहणाऱ्या माणसालाही दिलासा मिळाला असं म्हणता येणार नाही. वाढती महागाई, घरभाड्याचे दर, शिक्षणाचा खर्च, आरोग्य सेवांचा खर्च—या सगळ्यामुळे मध्यमवर्ग सतत गणितं मांडत राहिला.
२०२५ ने आपल्याला हेही दाखवून दिलं की राजकारणाचा परिणाम केवळ सरकारपुरता मर्यादित राहत नाही; तो समाजाच्या मानसिकतेवरही होतो. सततचा तणाव, सोशल मीडियावर चाललेली वादावादी, कुणाच्या बाजूने तर कुणाच्या विरोधात उभं राहण्याची सक्ती—या सगळ्यामुळे समाजात दुरावा वाढतो आहे का, असा प्रश्न निर्माण झाला. मतभेद असणं वेगळं आणि द्वेष असणं वेगळं, हे भान कधी कधी हरवत चालल्याचं चित्र दिसलं.
तरीही या सगळ्या गोंधळात महाराष्ट्राचं एक वेगळं रूपही २०२५ मध्ये दिसलं. आपत्तीच्या वेळी मदतीला धावून जाणारी माणसं, सामाजिक उपक्रम, तरुणांचा स्वयंसेवी कामात वाढलेला सहभाग, अनेक ठिकाणी दिसलेली माणुसकी—या गोष्टींनी आशा जिवंत ठेवली. राजकारण कितीही अस्थिर असलं, तरी समाजाची मुळं अजून मजबूत आहेत, याची जाणीव झाली.
सरतं वर्ष निरोप घेताना अनेक गोष्टी अधोरेखित करून जात आहे. राजकारणात स्थैर्य महत्त्वाचं आहे, पण त्याहून अधिक महत्त्वाचं आहे विश्वास. प्रशासनात योजना महत्त्वाच्या आहेत, पण त्यांची अंमलबजावणी त्याहून महत्त्वाची आहे. समाजात मतभेद असू शकतात, पण संवाद तुटू नये, हे अधिक गरजेचं आहे.
आता उंबरठ्यावर उभं आहे २०२६. नवीन वर्ष म्हणजे फक्त शुभेच्छा नाहीत; ती एक नवी संधी आहे. चुका सुधारण्याची, अपूर्ण कामं पूर्ण करण्याची, आणि थोडं अधिक समजूतदार होण्याची. २०२६ मध्ये महाराष्ट्राकडून अपेक्षा आहेत—राजकारण अधिक संयमी होईल, चर्चा अधिक मुद्देसूद होतील, आणि निर्णय सामान्य माणसाच्या आयुष्याशी जोडलेले असतील.
नवीन वर्षाचं स्वागत करताना आपणही थोडं थांबून विचार करूया. आपण काय अपेक्षा ठेवतो आहोत? आपण स्वतः काय योगदान देऊ शकतो? मतदानाच्या दिवशीच नव्हे, तर रोजच्या आयुष्यातही जागरूक नागरिक म्हणून वागणं, हेच खऱ्या अर्थानं लोकशाहीला बळ देणार आहे.
२०२५ ने आपल्याला थोडं थकवलं असेल, गोंधळात टाकलं असेल, पण त्याने आपल्याला शिकवलंही आहे. त्या शिकवणीसह २०२६ कडे आशेने पाहूया. बदल हळूहळू होतात, पण ते घडवण्यासाठी संयम, संवाद आणि सहभाग आवश्यक असतो.
चला तर मग, सरत्या वर्षाला निरोप देऊया कृतज्ञतेनं आणि येणाऱ्या वर्षाचं स्वागत करूया विश्वासानं. महाराष्ट्राचा प्रवास अधिक समतोल, अधिक शांत आणि अधिक लोकाभिमुख होवो—हीच नव्या वर्षाच्या उंबरठ्यावरची अपेक्षा.
