नवी दिल्ली, दि. १९ : पेपरफुटी प्रकरणात जबाबदारी निश्चित करणे, केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी आणि लडाखला सहाव्या अनुसूचीचा दर्जा देण्याच्या मागण्यांसाठी ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) आणि इतर संघटनांनी दिलेल्या ‘चलो संसद’ मोर्चाच्या हाकेला देशभरातून मोठा प्रतिसाद मिळाला आहे. महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, झारखंडसह विविध राज्यांतील विद्यार्थी, तरुण आणि नागरिक दिल्लीत दाखल झाले आहेत. मात्र, संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांनी या मोर्चाला परवानगी नाकारत सुरक्षा व्यवस्था अधिक कडक केली आहे.
दिल्ली पोलिसांनी स्पष्ट केले की, नवी दिल्ली जिल्ह्यात भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (BNSS) कलम 163 लागू करण्यात आले असून पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींना एकत्र येण्यास, मोर्चे, मिरवणुका किंवा निदर्शने करण्यास बंदी आहे. आंदोलने करण्यासाठी केवळ जंतरमंतर हे अधिकृत ठिकाण निश्चित करण्यात आले असून त्यासाठीही पोलिसांची पूर्वपरवानगी आवश्यक आहे. आदेशाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर भारतीय न्याय संहितेच्या (BNS) संबंधित तरतुदींनुसार कारवाई करण्यात येणार असल्याचा इशाराही पोलिसांनी दिला आहे.
या आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी पर्यावरण कार्यकर्ते सोनम वांगचुक आहेत. पेपरफुटी प्रकरणातील जबाबदारी निश्चित करणे आणि लडाखच्या मागण्यांसाठी ते २८ जूनपासून उपोषण करत आहेत. त्यांचे उपोषण आता २२ व्या दिवसात प्रवेशले आहे. शनिवारी पहाटे दिल्ली पोलिसांनी त्यांना जंतरमंतरवरून ताब्यात घेऊन सफदरजंग रुग्णालयात दाखल केले. रुग्णालयातही त्यांनी सलाईन, ओआरएस आणि औषधे घेण्यास नकार दिल्याचे सांगण्यात आले आहे.
सफदरजंग रुग्णालयाच्या माहितीनुसार, वांगचुक यांची महत्त्वाची जीवनावश्यक मोजमापे (व्हायटल्स) सध्या स्थिर आहेत. मात्र, काही रक्त तपासण्यांचे अहवाल अद्याप सामान्य श्रेणीत आलेले नाहीत. दरम्यान, वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली आंगमो यांनी त्यांना खासगी रुग्णालयात हलविण्याची मागणी करत दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. रुग्णालय प्रशासन आणि सरकारवर त्यांनी गंभीर आरोपही केले आहेत. या आरोपांवर संबंधित प्रशासनाची अधिकृत प्रतिक्रिया अद्याप समोर आलेली नाही.
सीजेपीच्या प्रवक्त्या वैष्णवी गौर यांनी पोलिसांनी मोर्चाची पूर्वकल्पना नव्हती हा दावा फेटाळून लावला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, संसद मोर्चाची माहिती आधीच पोलिसांना देण्यात आली होती. दुसरीकडे, दिल्ली पोलिसांचे म्हणणे आहे की, संसदेच्या अधिवेशनादरम्यान सुरक्षा धोक्यात येऊ नये म्हणून मोर्चाला परवानगी देण्यात आलेली नाही.
वांगचुक यांना ताब्यात घेण्यापूर्वी पोलिसांनी विशेष नियोजन केल्याची माहितीही समोर आली आहे. वृत्तांनुसार, मध्यरात्रीनंतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी बैठक घेऊन कोणताही संघर्ष न होता त्यांना रुग्णवाहिकेत हलविण्याचा सराव केला होता. कारवाईदरम्यान चित्रीकरण टाळण्यासाठी साध्या वेशातील कर्मचाऱ्यांनी पांढऱ्या चादरींचा वापर केल्याचाही दावा करण्यात आला आहे.
दरम्यान, वांगचुक यांच्यानंतर सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांनी उपोषणाची धुरा सांभाळली असून, आंदोलन सुरूच राहणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. “हे आंदोलन निर्णायक टप्प्यावर पोहोचले असून ते इतक्यात थांबणार नाही,” असे ते म्हणाले.
सोमवारी होणाऱ्या संभाव्य ‘चलो संसद’ मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर संसद भवन, जंतरमंतर आणि आसपासच्या परिसरात मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. रॅपिड ॲक्शन फोर्स (RAF) च्या तुकड्यांसह शेकडो पोलीस कर्मचारी तैनात असून, नागरिकांनी कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन दिल्ली पोलिसांनी केले आहे.
(टीप : या वृत्तातील आंदोलनकर्ते, पोलिस आणि इतर संबंधित पक्षांचे दावे त्यांच्या सार्वजनिक निवेदनांवर आधारित आहेत. काही बाबी न्यायालयीन किंवा प्रशासकीय प्रक्रियेत असून त्यावर अंतिम निर्णय झालेला नाही.)
